Văn hóa-Nghệ thuật

Luật sư Tiến sĩ Trần Đình Triển: Cần nhanh chóng thu hồi giấy phép hoạt động của VCPMC

 Quy định của pháp luật về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ về bản quyền âm nhạc được pháp luật tôn trọng và có trách nhiệm bảo vệ, có ba nghĩa một là nhà nước, hai nữa là chính ngay tác giả, thứ ba là trách nhiệm của người sử dụng... Luật sư - Tiến sĩ Trần Đình Triển mở đầu ý kiến phân tích như vậy. Và luật sư Trần Đình Triển đề nghị sớm thu hồi lại hoạt động của VCPMC, dưới đây là toàn bộ nội dung ý kiến phát biểu của anh.

      Luật sư Trần Đình Triển phân tích những sai phạm của VCPMC và đề nghị phải thu hồi giấy phép hoạt động của VCPMC; đồng thời đề nghị thanh tra, kiểm tra để xử lý nghiêm sai phạm, chuyển hồ sơ sang Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về Kinh tế và chức vụ để điều tra xử lý bởi tại VCPMC đã có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng pháp luật hình sự

 

         Trách nhiệm của nhà nước nếu như bên quản lý có quyền sở hữu trí tuệ về tác phẩm âm nhạc đó, người nào vi phạm mà không có sự xin phép, không kí hợp đồng với người sở hữu, thì trách nhiệm của nhà nước là xử lý khiếu nại, hoặc nếu đôi bên có quyền khiếu nại ra tòa án để tòa án giải quyết tranh chấp. Nhà nước sẽ giúp đỡ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, còn việc đôi bên phải thực hiện thoả thuận với nhau theo quy định của hợp đồng.

          Còn ở đây mong muốn của các nhạc sĩ và đặc biệt là trung tâm của ông Phó Đức Phương (VCPMC), tôi nhắc lại là ông muốn biến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trở thành người làm thuê cho ông, tức là phải có ý kiến của nhạc sĩ hay ý kiến của VCPMC do ông ấy đứng đầu thì mới được cấp phép biểu diễn. Làm như vậy là sai, yêu cầu đó là vượt quá quy định của pháp luật. Luật Sở hữu trí tuệ không quy định như vậy và Nghị định của Chính phủ quy định về bản quyền tác giả âm nhạc cũng không có quy định như vậy, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Cục Nghệ thuật biểu diễn cũng không thể làm được. Nếu bây giờ yêu cầu được cấp phép phải có hợp đồng giữa ca sĩ, hay hợp đồng của trung tâm tổ chức biểu diễn, băng nhạc, đĩa hình… hay là Đài Truyền hình, Đài Tiếng nói Việt Nam với ca sĩ sử dụng phải có ý kiến của nhạc sĩ, phải có hợp đồng đó thì Cục Nghệ thuật biểu diễn sẽ không bao giờ làm được, nếu đưa ra quy định đó thì sớm hay muộn Cục Nghệ thuật biểu diễn sẽ vi phạm pháp luật.

          Hợp đồng đó có qua công chứng hay không? Hợp đồng dân sự theo qui định của pháp luật là không cần qua công chứng (trừ hợp đồng giao dịch về đất đai, nhà cửa). Vậy, Cục Nghệ thuật biểu diễn khi nhận hợp đồng của một nhạc sĩ hay VCPMC đưa ra họ có biết chữ ký này là chữ ký thật của nhạc sĩ hay không, đấy là một vấn đề đặt ra. Và số tiền thỏa thuận này đúng hay không, nếu đã là hợp đồng thì phải gửi cho cơ quan thuế, cơ quan thuế sẽ thực hiện hai nhiệm vụ: Một là thu thuế của ca sĩ biểu diễn, của trung tâm tổ chức và sinh lời từ việc tổ chức biểu diễn đó, thu cả thuế thu nhập cá nhân (nếu có) của người có bản quyền về bản nhạc đó, đặt ra như vậy thì đâu có phải chỉ là ca sĩ và nhạc sĩ sáng tác mà còn cả dàn nhạc nữa.

          Còn nữa, đó là ví dụ người ta đăng ký với Cục Nghệ thuật biểu diễn thì họ phải thực hiện, trong thực tế, ví dụ một trung tâm nào đó tổ chức biểu diễn ở một tỉnh nào đó mà không thực hiện được chương trình biểu diễn thì phải làm sao, ai giải quyết mối tranh chấp này?. Đây là một thực tế, ví dụ như tôi đăng ký tổ chức một chương trình ở tỉnh A, tỉnh B, nhưng do điều kiện khách quan về thiên nhiên, do vấn đề chủ quan như: không có hội trường, tổ chức lễ hội… phải dừng lại không thực hiện được thì mối tranh chấp này xảy ra chả lẽ Cục Nghệ thuật biểu diễn và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lại đi giải quyết?. Nếu đặt ra yêu cầu đó tức là biến Bộ Văn hóa – cơ quan quản lý nhà nước đi làm thuê cho các nhạc sĩ và đi làm thuê cho VCPMC của Phó Đức Phương là không thể chấp nhận được. Vì quyền lợi của nhạc sĩ là khi sáng tác ra các tác phẩm phải theo dõi, quản lý, phải đi theo, phải tự điều tra lấy những ai sử dụng tác phẩm của mình, ai sử dụng mà vi phạm quyền lợi của tác giả. Còn bây giờ nếu Cục Nghệ thuật biểu diễn yêu cầu đưa ra hợp đồng, thì đặt ra vấn đề là hợp đồng ấy có công chứng hay không?. Nếu không công chứng thì bao nhiêu nhạc sĩ trên toàn quốc, tôi biết chữ ký của anh như thế nào, nếu thậm chí có những có nhạc sĩ mất rồi thì người thừa kế bản nhạc đó nếu không có di chúc và chưa có một văn bản nào xác định ai là người thừa kế và hưởng những sinh lợi từ bản quyền đó?. Ví dụ, người ta có 5 người con và vợ đang sống thì phải có 6 người đồng thừa kế tác phẩm, phải sau người đứng tên hợp đồng, một người cũng không được, cái vô lý mà không thể chấp nhận được từ hợp đồng trái pháp luật ấy.

 

        Luật sư Trần Đình Triển rất bức xúc trước những sai phạm của VCPMC và những đòi hỏi phạm luật của tổ chức tư nhân mang danh nghĩa Hội Nhạc sĩ này; đồng thời cũng khó chịu với một số cá nhân do quan hệ riêng tư với VCPMC nhưng lại lên tiếng can thiệp giúp VCPMC để nhằm "bắt ép" cơ quan Nhà nước phải làm sai luật 

 

          Tôi không hiểu lý do vì sao VCPMC là một bộ phận cấu thành trong Hội nhạc sĩ, phát ngôn chính thức là cầu nối của các cơ quan với Hội Nhạc sĩ mà tự ý ký văn bản gửi đi các nơi?. Tôi cũng rất trách là các nơi căn cứ vào văn bản của VCPMC nằm trong Hội Nhạc sĩ để trả lời. Thậm chí một số cá nhân nhận được văn bản đó từ mối quan hệ riêng cũng phát biểu không đúng pháp luật.

          Nếu giả sử không có hợp đồng, yêu cầu phải có hợp đồng, đối với những nhạc sĩ đang sống thì dễ dàng, nhưng đối với những cố nhạc sĩ đã mất, quyền sở hữu cái bản quyền âm nhạc đó là người thừa kế và người thừa kế ở đó là không thể đại diện được, có thể là cả vợ, 5 hay 6 đứa con, thậm chí con cái cũng mất rồi thì hàng thừa kế thứ hai là con cháu để có một hợp đồng đúng pháp luật thì con cháu đồng thừa kế phải ký lên đó thì làm sao làm được. Nếu Cục Nghệ thuật biểu diễn yêu cầu điều đó thì vô hình dung Cục Nghệ thuật biểu diễn sẽ gánh lại một hậu quả pháp lý rất nặng nề là đứng ra giải quyết tranh chấp. Do đó vì sao trong Luật Sở hữu trí tuệ cũng không nói, thì buộc anh phải xin phép, nhưng đó là xin phép giữa người biểu diễn, giữa trung tâm tổ chức biểu diễn với nhạc sĩ. Đó là chuyện của các anh, cơ quan nhà nước không đi làm thuê. Đó là quyền dân sự, không thể bắt ép được, nếu ca sĩ nào, tổ chức nào vi phạm bản quyền thì anh có quyền kiện ra tòa để đòi bồi thường thiệt hại.

          Bộ Văn hóa không đi làm thuê cho các anh việc ấy, phải giải thích mối quan hệ ấy cho rõ ràng và cũng đặt ra một giả thiết, ca nhạc là một món ăn tinh thần của người dân, nhân dân khao khát được thưởng thức tác phẩm âm nhạc để cho đời sống xã hội vui lên, con người yêu đời hơn, năng suất trong lao động sản xuất tăng lên, tình người ấm áp hơn, đó là một nhu cầu cần thiết của xã hội.

          Nếu bây giờ Cục Nghệ thuật biểu diễn không cấp phép biểu diễn cho các ca sĩ khi chưa có hợp đồng thì tác quyền, không giải quyết được, nhưng theo nhu cầu của xã hội nếu Cục yêu cầu phải cung cấp hợp đồng thì tôi khẳng định dân chúng sẽ phản đối. Ngay giờ này ở gia đình tôi, làng xã tôi, huyện tôi tổ chức lễ hội rất cần có những bài hát về quê hương của nhạc sĩ này, cần ca sĩ kia biểu diễn, nhưng Cục Nghệ thuật biểu diễn không cấp phép bởi vì muốn có hợp đồng, thì phải có thời gian, không cấp thì nhu cầu của nhân dân lại không đáp ứng được kịp thời thì nhân dân cũng kiện lại Cục Nghệ thuật biểu diễn. Đấy là một thực tế. Và cũng ngược trở lại tôi cho rằng sau khi có Luật Sở hữu trí tuệ thì các nhạc sĩ và những người có công trình nghệ thuật thậm chí có những bản quyền sở hữu trí tuệ đã thấy được trách nhiệm của nhà nước đã bảo vệ mình thì quan hệ của mình phải tự khởi động để bảo vệ quyền lợi của chính mình. Trước đây người ta hát thoải mái và nhạc sĩ cũng nên hiểu rằng nếu không có ca sĩ thì nhạc sĩ sáng tác ra ca khúc sẽ không ai biết đến. Đừng đòi hỏi quá đáng được A lại đòi B, được C đòi thêm D nữa. Phải biết mình là ai và nhà nước đã tạo hết điều kiện cho mình để ủng hộ mình thì việc còn lại mình phải tự làm chứ không phải ngồi không ở đó để mong muốn nhà nước mang đến tận nơi cho mình.

 

           Luật sư Trần Đình Triển cho biết anh sẽ lên tiếng để làm rõ đối với một số tổ chức và cá nhân đã ủng hộ việc làm sai phạm của VCPMC; lợi dụng quan hệ cá nhân để lên tiếng ủng hộ VCPMC hoạt động vi phạm luật pháp nhằm thu lợi bất chính và gây mất ổn định trong đời sống xã hội 

 

          Tôi vẫn nhắc lại, tôi bác bỏ việc thành lập VCPMC, đó là trái pháp luật, VCPMC đó không thể có tư cách pháp nhân khi không có ý kiến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Nội vụ đồng ý. Nếu hai Bộ này cùng có văn bản cho phép VCPMC ra đời thì Điều lệ hoạt động phải phù hợp với pháp luật hiện hành; còn không phù hợp thì không thể chấp nhận pháp nhân này thuộc Hội Nhạc sĩ Việt Nam, kể cả đã có Điều lệ mà chưa sửa đổi, bổ sung theo Luật cũng không thể chấp nhận. Mà Hội Nhạc sĩ cho ra đời VCPMC như vậy, là một bộ phận nằm trong Hội Nhạc sĩ lại tự mình sử dụng tư cách VCPMC đi khiếu nại, kiến nghị khắp các nơi mà không thông qua Hội Nhạc sĩ đó là vượt thẩm quyền; nếu điều tra trở lại cần phải thanh tra làm rõ và phải thu hồi hoạt động của VCPMC. Không thể để một tổ chức lợi dụng  vào đó để đi khiếu nại, gõ cửa khắp nơi làm ảnh hưởng đến sự ổn định chung của xã hội. Đồng thời cũng phải kiểm tra lại, không thể để tổ chức qua mặt các nhạc sĩ rồi ép các ca sĩ và các tổ chức khác phải thông qua mình như một cơ quan có quyền uy rồi ăn chia không rõ ràng, để những kẻ lợi dụng vào đây làm giàu bất chính, phải xử lý theo quy định của pháp luật nếu cần thiết.

          Tôi cho rằng với những tố cáo của các nhạc sĩ vừa qua mà thôi có theo dõi, nếu cần thiết phải chuyển Cục Cảnh sát Điều tra Phòng chống tội phạm về Kinh tế và chức vụ của Bộ Công an để điều tra làm rõ; đặc biệt là Cơ quan thuế cần phải tổ chức kiểm tra; Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Nội vụ cũng phải kiểm tra. Tôi đề nghị phải thu hồi ngay giấy phép hoạt động của VCPMC nếu không để thế này sẽ gây bức xúc cho xã hội.

          Ở đây chúng ta mới nhìn góc độ của nhạc sĩ mà chưa nhìn với góc độ của ca sĩ, người ta khổ như thế nào khi sử dụng ca khúc của nhạc sĩ rồi VCPMC tổ chức biểu diễn hay Đài Truyền hình, Đài Tiếng nói khi làm chương trình âm nhạc họ khổ thế nào với các nhạc sĩ cái gọi là “bản quyền của mình”.

          Tôi nhắc lại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch không thể “làm thuê”. Ví dụ cơ quan giao thông công chính cấp giấy phép lái xe máy có cần quan tâm anh đi xe nào không? Ngược trở lại anh bắt người ta khi biểu diễn phải có hợp đồng xin phép chả khác gì khi ra đường phải báo cáo đi ngày giờ nào? đi xe nào? của ai? cho nơi cấp giấy phép lái xe đó. Không thể nào làm điều trái ngược như đòi hỏi của VCPMC.

          Cục Nghệ thuật biểu diễn chỉ có trách nhiệm thông báo đã cấp giấy phép cho các chương trình, còn các ca sĩ, nhạc sĩ phải tự làm việc với nhau nếu làm việc không được thì đưa nhau ra toà chứ không thể “ăn vạ” nhằm biến Cục Nghệ thuật biểu diễn thành nơi thu tiền hộ và làm thuê cho VCPMC của ông Phó Đức Phương.

Nhà báo Thanh Tâm - Phó Trưởng ban biên tập thực hiện

(còn nữa)


Trang thông tin Điện tử Cục Nghệ thuật biểu diễn - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
 

Địa chỉ: Số 32 Nguyễn Thái Học - Ba Đình - Hà Nội
Tel: (84-4) 3854 5348     Fax: (84-4) 3823 1222
Email: ntbd.bvhttdl@gmail.com
 
Phụ trách trang tin : Phó Cục trưởng Trần Hướng Dương
Ghi rõ nguồn khi phát lại thông tin từ website này.

Thư viện ảnh

Liên hệ & Góp ý