Văn hóa-Nghệ thuật

Sai phạm của VCPMC Luật sư hàng đầu Việt Nam lên tiếng: TỤ TẬP, LÔI KÉO LÀM ĐƠN TẬP THỂ CHỐNG ĐỐI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CỦA VCPMC LÀ ĐIỀU KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN

“Gần đây trên các phương tiện thông tin đại chúng có phản ánh về sự khiếu nại, tố cáo mang tính tập thể của nhiều nhạc sĩ qua Trung tâm bảo vệ quyền tác giả Âm nhạc của Hội nhạc sĩ Việt Nam cũng đã gây nên nhiều điều cần đặt ra câu hỏi. Dưới góc độ về dư luận xã hội đặt câu hỏi thì không hiểu đúng sai như thế nào. Vấn đề cơ bản bây giờ là phải giải quyết sự việc này trên nguyên tắc pháp lý và phải xem xét trên thực tế xã hội chứ không thể nghe theo một chiều được” - (Tiến sĩ - Luật sư Trần Đình Triển).

    Tiến sĩ - Luật sư Trần Đình Triển, Trưởng Văn phòng Luật sư Vì Dân - một Luật sư được đông đảo đồng nghiệp cũng như đông đảo nhân dân trên cả nước đánh giá là “Luật sư hàng đầu của đất nước” hiện nay đã lên tiếng khi biết VCPMC tố cáo, bôi nhọ cơ quan quản lý nhà nước là Cục Nghệ thuật biểu diễn. Dưới đây là toàn bộ nội dung ý kiến của Tiến sĩ - Luật sư Trần Đình Triển về vụ việc này.

 

Tiến sĩ - Luật sư Trần Đình Triển

        Trước hết có tính hai mặt, một là chúng ta phòng tránh việc làm mất uy tín của cơ quan quản lý nhà nước, của Cục Nghệ thuật biểu diễn, nhưng đồng thời cũng phòng tránh việc xâm phạm bản quyền tác giả, làm ảnh hưởng đến lợi ích chính đáng của các nhạc sĩ và cũng là quyền lợi chính đáng của các ca sĩ biểu diễn. Trên hai phương diện ấy, dưới góc độ của nhà luật tôi có ý kiến như sau: trước hết là lĩnh vực về nghệ thuật thì cũng nằm trong sự điều chỉnh chung của Luật Sở hữu trí tuệ, phải thực hiện theo đúng quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, đồng thời cũng quán triệt Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, vì Luật Sở hữu trí tuệ có rất nhiều lĩnh vực khác nhau, trên cơ sở  những Nghị định, Thông tư hướng dẫn chuyên biệt về từng lĩnh vực. Tôi lấy ví dụ như về Nghệ thuật biểu diễn chắc chắn là có Nghị định của Chính phủ từ năm 2004 và các lĩnh vực khác ví dụ như xây dựng hay văn học nghệ thuật, các tác phẩm về văn học nghệ thuật, nhãn hiệu hàng hóa… cũng có những quy định riêng. Do đó, khi đã riêng biệt thì theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì văn bản pháp luật chuyên biệt có giá trị điều chỉnh cho lĩnh vực đó.

       Qua sự việc này, với góc độ của một luật sư, tôi thấy: trước hết chúng ta đánh giá cao vai trò của các nhạc sĩ và của ca sĩ, đây là món ăn tinh thần trong đời sống xã hội, là nhu cầu thiết yếu và nó cũng có tác động rất lớn đến định hướng, tâm tư, suy nghĩ của mỗi người qua các tác phẩm nghệ thuật biểu diễn như thế này, có các ca khúc đã đi vào lòng người và có tác động to lớn trong đời sống kinh tế xã hội, như trước đây chúng ta có câu “Tiếng hát át tiếng bom”, hay như ca dao ta xưa có câu “Em ôm bó mạ xuống đồng/ Miệng ca tay cấy mà lòng nhớ ai”, lời ca tiếng hát ấy có tác động đến con người, đến năng suất lao động, đến tình cảm, chúng ta ca ngợi đánh giá cao những điều đó. Nhưng có hai mặt trong mối quan hệ biện chứng giữa sáng tác của những người nhạc sĩ với người biểu diễn, những tác phẩm đó dù có hay mà chỉ bỏ trong ngăn kéo thôi mà không có các ca sĩ biểu diễn, thì tác phẩm ấy chỉ là tờ giấy được gói trọn một chỗ mà thôi.

       Để bảo vệ quyền lợi của đôi bên, tức là quyền lợi của người sáng tác và quyền lợi của người biểu diễn thì quản lý nhà nước phải quan tâm đến mối quan hệ đó. Ca sĩ có quyền biểu diễn và nhạc sĩ cũng có quyền nói rằng ca sĩ sử dụng tác phẩm của tôi thì phải có lệ phí, đây là mối quan hệ dân sự. Trong Luật Sở hữu trí tuệ đã nói rất rõ là các tác phẩm hay những cái gì đó có mối quan hệ với nhau là quan hệ dân sự và nếu có tranh chấp thì giải quyết theo Luật Khiếu nại - Tố cáo, cơ quan quản lý nhà nước xem xét trước và nếu không đồng tình, hoặc người ta cũng có quyền khởi kiện ra Tòa án Dân sự nếu có tranh chấp. Nhưng qua văn bản này của một số nhạc sĩ (đơn do VCPMC vận động các nhạc sĩ ký khống để tố cáo Cục Nghệ thuật biểu diễn - PV), tôi đọc trong này thì tôi thấy: trước hết là tôi trân trọng các nhạc sĩ mà có “tên tuổi” trong văn bản đó nhưng tôi cho rằng đây là một việc chưa đảm bảo đúng pháp luật, không đúng pháp luật ở chỗ: văn bản có nội dung mang tính khiếu nại tố cáo, đầu đề lại không nêu và trong Luật Khiếu tố - Khiếu nại đã cấm việc khiếu nại tập thể. Đây là đơn mang tính tập thể, như vậy là đã vi phạm Luật Khiếu tố - Khiếu nại; thứ hai nữa là Quy chế của Đảng có những điều cấm các Đảng viên không được làm mà tôi dám chắc là các nhạc sĩ ký ở đây cũng có những Đảng viên, thì trong quy định của Đảng đã cấm Đảng viên ký đơn khiếu nại tập thể. Như vậy, về mặt hình thức văn bản đã không có giá trị pháp lý thì không được xem xét.   

        Một điều nữa là liên quan đến Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả Âm nhạc (VCPMC), cũng cần phải xem xét tư cách pháp lý của VCPMC. Thứ nhất là VCPMC có tư cách pháp nhân hay không? Có được hoạt động kinh doanh thu để thu chi hay không? Xem xét tư cách của VCPMC thì phải căn cứ vào Nghị định 88 của Chính phủ quy định về công tác tổ chức và quản lý Hội nghề nghiệp, Hội Nhạc sĩ Việt Nam là một hội nghề nghiệp, tổ chức này ở cấp Trung ương, do đó việc cấp phép cho ra đời Hội Nhạc sĩ Việt Nam phải là Bộ Nội vụ và trong quy định của Nghị định 88 thì các Hội này hoạt động chuyên ngành phải chịu sự quản lý của cơ quan quản lý nhà nước đó là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tại sao VCPMC là một bộ phận trong Hội Nhạc sĩ Việt Nam, phải chịu sự quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mà lại đi kiện cơ quan quản lý của mình? Tuy nhiên pháp luật không cấm, nhưng đáng lẽ VCPMC phải qua Hội Nhạc sĩ Việt Nam để làm văn bản kiến nghị với Cục Nghệ thuật biểu diễn nhưng ngược lại VCPMC và một số nhạc sĩ cùng tụ tập, lôi kéo làm đơn tập thể là không thể chấp nhận được.

 

Tiến sĩ - Luật sư Trần Đình Triển đang cầm trên tay lá đơn tố cáo Cục Nghệ thuật biểu diễn của VCPMC để phân tích sai phạm của lá đơn này và khẳng định: “VCPMC đã tụ tập, lôi kéo các nhạc sĩ khiếu kiện tập thể là điều không thể chấp nhận được” - Đồng thời Luật sư Trần Đình Triển cũng khẳng định: “Cơ quan quản lý nhà nước là Cục Nghệ thuật biểu diễn không làm hộ các tổ chức nghề nghiệp, không thể làm hộ các tổ chức phi Chính phủ, các Hội nghề nghiệp, Hội chuyên ngành”.

 

      Sự  ra đời của VCPMC có tư cách pháp nhân hay không? Quan điểm của tôi là không thể có, bởi vì Hội Nhạc sĩ Việt Nam là một tổ chức có tư cách pháp nhân, còn các Trung tâm, đơn vị trực thuộc Hội không thể cho phép có tư cách pháp nhân, mà muốn có tư cách pháp nhân thì phải có văn bản thoả thuận của một số cơ quan trong đó có quyết định chấp thuận của Bộ Nội vụ. Mà đã không có tư cách pháp nhân thì không được kí kết bất cứ một giao dịch nào, kí là vi phạm mà muốn kí phải thông qua Hội Nhạc sĩ vì trong Bộ Luật dân sự  đã quy định rõ, Nghị định 88 đã nói rất rõ, cũng có thể  cho ra đời trung tâm này nhưng chức năng là nơi thực hiện một phần nhiệm vụ của Hội. Chức năng cơ bản đó là tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các hội viên, còn trung tâm này trước hết ra đời là bảo vệ quyền âm nhạc thì nhiệm vụ chính là tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các nhạc sĩ là chức năng thứ nhất, thứ hai nữa là chức năng tạo lập mối đoàn kết hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau nâng cao năng lực trình độ của mình để đưa chất lượng sáng tác lên cao hơn và những gì liên quan đến quyền tác giả của mình thì được thực hiện một cách đúng luật. Chức năng thứ ba là bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các hội viên, thế thì mình phải yêu cầu các hội viên của mình, muốn bảo vệ mình phải có ý kiến, trước hết mình phải công bố với Hội Nhạc sĩ và Hội Nhạc sĩ sẽ có ý kiến với Cục Nghệ thuật biểu diễn là những tác phẩm A, B, C, D khi cấp phép phải thế này, thế kia, cũng có những tác phẩm mà người ta không cần, cũng có những nhạc sĩ mà người ta mong muốn nếu có các ca sĩ biểu diễn, để đưa những tác phẩm của mình đến với công chúng, đi vào lòng người, người ta không thu tiền bản quyền thì sao, đấy là quyền dân sự.

       Nên việc VCPMC đưa ra đơn như thế này, đây là một sự bắt ép, các nhạc sĩ người ta có quyền và thậm chí bây giờ Cục Nghệ thuật biểu diễn cấp phép cho biểu diễn thì VCPMC phải xin phối hợp với Cục để biết được trong thời gian vừa qua Cục đã cấp phép cho các chương trình biểu diễn nào, cho tác phẩm nào để từ đó VCPMC thông báo cho các nhạc sĩ để các nhạc sĩ biết mà làm việc với các ca sĩ hay một tổ chức nào đó để thỏa thuận với nhau về mặt hợp đồng, về mặt tiền bạc. Hiện nay VCPMC làm cái việc đi nhận thay tiền, đưa ra một số giá cả để áp đặt cho các nhạc sĩ hay tự mình thu tiền mà không rành mạch với ca sĩ với những tổ chức biểu diễn hoặc không rành mạch với nhạc sĩ; đồng thời những khoản thu chi như thế này có thực hiện đúng quy định của pháp luật về kế toán không, lời lãi ra sao, lợi nhuận được thế nào, trốn thuế hay không, đây còn là một vấn đề.

 

Luật sư Trần Đình Triển đề nghị các cơ quan có thẩm quyền của nhà nước phải xem xét lại tổ chức VCPMC; đề nghị Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải thanh tra, nếu phát hiện sai phạm phải phối hợp với Bộ Nội vụ và yêu cầu Hội Nhạc sĩ Việt Nam thu hồi lại quyết định thành lập VCPMC, để cho tất cả mọi việc đi vào khuôn khổ của pháp luật và phòng tránh việc một số cá nhân lợi dụng VCPMC để vụ lợi hoặc tụ tập để khiếu nại, để tố cáo gây bức xúc cho xã hội.

         Do đó, tôi cho rằng VCPMC trong thời gian qua tự mình quyết định việc thu chi như vậy và để lại như vậy mà chưa được một cơ quan quản lý nhà nước  xem xét, đây là một sự lạm quyền. Do đó, tôi đề nghị Thanh tra của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Cục Nghệ thuật biểu diễn, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, phối hợp với Cục thuế Hà Nội là nơi VCPMC đóng, cần phải kiểm tra lại toàn bộ tài chính, hoạt động thu chi của VCPMC phòng tránh việc thu tiền và làm giàu bất chính và từ cái bất chính đó, họ muốn biến Cục Nghệ thuật biểu diễn trở thành một đơn vị làm thuê, thu tiền để chuyển về cho VCPMC. Họ muốn làm gì thì làm, không thể biến một cơ quan nhà nước đi làm thuê cho một tổ chức phi Chính phủ (hội nghề nghiệp). Do đó, việc khiếu nại này tôi thấy có dấu hiệu mất bình thường, không thể làm mất uy tín của cơ quan nhà nước. Tôi cho rằng cơ quan có thẩm quyền của nhà nước phải xem xét, Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải thanh tra, nếu phát hiện sai phạm phải phối hợp với Bộ Nội vụ và yêu cầu Hội Nhạc sĩ Việt Nam thu hồi lại quyết định thành lập VCPMC, để cho tất cả mọi việc đi vào khuôn khổ của pháp luật và phòng tránh việc một số cá nhân lợi dụng VCPMC để vụ lợi hoặc tụ tập để khiếu nại, tố cáo gây bức xúc cho xã hội, và người dân khi người ta không có đủ thông tin thì lại cho rằng cơ quan nhà nước và đặc biệt là Cục Nghệ thuật biểu diễn đã làm trái pháp luật. Đây là một điều tác động vào tâm lý không hay trong lòng dân đối với cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành là Cục Nghệ thuật biểu diễn nói riêng và các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực văn hoá nghệ thuật nói chung.

NTBD (còn tiếp)


Trang thông tin Điện tử Cục Nghệ thuật biểu diễn - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
 

Địa chỉ: Số 32 Nguyễn Thái Học - Ba Đình - Hà Nội
Tel: (84-4) 3854 5348     Fax: (84-4) 3823 1222
Email: ntbd.bvhttdl@gmail.com
 
Phụ trách trang tin : Phó Cục trưởng Trần Hướng Dương
Ghi rõ nguồn khi phát lại thông tin từ website này.

Thư viện ảnh

Liên hệ & Góp ý