Hakanai: Không còn biên giới giữa múa và nghệ thuật kỹ thuật số

Tác phẩm do Biên đạo múa Adrien Mondot & Claire Bardainne  và Vũ công đến từ Nhật Bản Akiko Kajihara thể hiện. Ra mắt năm 2013, vở múa là sự kết hợp những điều không thể, với độ dài khoảng 40 phút, tác phẩm đã chinh phục khán giả và giới phê bình nhiều nước trên thế giới. Lần đầu tiên ra mắt khán giả Việt Nam trong các ngày 24,25/9, “Hakanai” đã để lại như dư âm khó phai trong lòng khán giả Việt.
 

Ảnh minh họa“Hakanai” là vở múa solo được thể hiện như một bài thơ haiku của Nhật Bản.  Nguồn: BTC liên hoan

“Hakanai” là vở múa solo được thể hiện như một bài thơ haiku, thể thơ siêu ngắn độc đáo Nhật Bản. Trong “Hakanai”, một vũ công sẽ chuyển động trong một khối hình ảnh động được điều khiển bởi một nghệ sĩ kỹ thuật số và theo nhịp điệu của một màn ứng tác âm thanh trực tiếp đầy sáng tạo khiến khán giả không thể rời mắt khỏi sân khấu và không ngừng suy đoán, chiêm nghiệm

Ngay tại biên giới giữa múa và nghệ thuật kỹ thuật số, tác phẩm là màn trình diễn kết hợp những điều không thể, sự giao thoa tinh tế của múa và nghệ thuật kỹ thuật số, sự pha trộn của các chuyển động cơ thể và những chuyển động hình ảnh tạo nên một không gian sáng tạo, khác lạ, duy nhất.

Vừa sống động hữu hình, vừa phù du mỏng manh, “Hakanai” tạo nên một không gian vừa thực vừa ảo khiến người xem như lạc vào một mê cung mộng tưởng, mê cung của cảm xúc, nơi mà mỗi khoảng không gian đều mang những cảm xúc đặc biệt, một không gian huyền ảo lột tả đúng nghĩa của từ “Hakanai”.

Trong tiếng Nhật, chữ tượng hình “Hakanai” gồm hai chữ tạo thành, một chỉ con người, một chỉ giấc mộng, hàm ý vô thường, phù du chỉ cái không bền vững, cái mong manh, cái dần tan biến, cái tồn tại nhất thời, cái ảo diệu giữa mơ và thực, thứ con người không thể nắm bắt.

Một từ cổ để định nghĩa một thứ vật chất ta không thể nắm bắt được gắn với thân phận con người và sự bấp bênh của nó. Sự kết hợp biểu trưng này chính là ý tưởng khơi nguồn cho vở múa “Hakanai”, ở đó nghệ sĩ đắm mình trong những hình ảnh tối giản để tạo nên một không gian giao thoa đặc sắc giữa thực và ảo.
 

"Hakanai" đưa ta lạc bước giữa hư và ảo. Nguồn: BTC liên hoan

Xuyên suốt vở múa “Hakanai” có hai nhân vật, một thực, một ảo. Nhân vật thực là nữ vũ công, nhân vật ảo chính là chiếc hộp ánh sáng như một tấm màn tuyn khổng lồ màu trắng không ngừng chuyển động, do một nghệ sĩ khác điều khiển. Vũ công tương tác với tấm màn ấy, tạo ra những hình dạng vừa đơn giản vừa trừu tượng và đầy ẩn ý trên sân khấu tối giản với hai gam màu đen trắng. Phần âm thanh âm nhạc cũng được biểu diễn trực tiếp, đưa khán giả chìm sâu vào mê hồn trận âm thanh -hình ảnh-vũ đạo.

Mọi hình ảnh trong vở múa đều xuất phát từ thế giới mộng tưởng của mỗi chúng ta. Bên trong chiếc hộp ánh sáng thể hiện nhiều không gian khác nhau: một phòng ngủ nơi ta thả hồn vào đêm tối, một chiếc cũi mà ta đang cố thoát khỏi, là kẻ thù vô hình mà ta đang đấu tranh, là cơn ác mộng mà ta muốn vượt qua…

Trong không gian ảo diệu đó, cái không thể trở thành cái có thể, tĩnh thành động, rắn thành lỏng, cứng thành dẻo. Mọi đường thẳng đều đứt gãy, mọi điểm mốc đều nghiêng nả, không còn cân bằng ở nơi mà mọi thứ đều mơ hồ, lẫn lộn giữa bên trong và bên ngoài, giữa trên và dưới, như trong cơn say.
 

Trong không gian đó mọi đường thẳng đều đứt gãy, mọi thứ đều mơ hồ, lẫn lộn như trong cơn say. Nguồn: BTC liên hoan

Khán giả bao quanh sàn diễn như bị cuốn vào những hình ảnh được trình diễn trên sân khấu qua những động tác múa ngẫu hứng đơn giản, ngắn gọn, dứt khoát, tương tác với chiếc màn ánh sáng, tựa như đang lần giở một tuyển tập thơ haiku của Nhật Bản.

Sau phần trình diễn, khán giả được mời bước lên đúng ở nơi vũ công vừa thể hiện để trải nghiệm không gian đầy cảm xúc ấy, được cảm nhận, tương tác với khung cảnh thị giác đặc biệt.

Đúng như tiêu chí của Liên hoan “Múa đương đại: Sự gặp gỡ Á-Âu”, “Hakanai” đã đưa khán giả khám phá nơi tận sâu thế giới nội tâm của con người thông qua màn vũ đạo nghẹt thở trong không gian sắp đặt ánh sáng và âm thanh ấn tượng.