Sân khấu Việt​​​​​​​: Trở lại với sức bật mới

Tạo hình nhân vật độc đáo trong “Thân phận nàng Kiều”

Đúng như đã hẹn, khi dịch Covid-19 được kiểm soát, cuộc sống trở về trạng thái “bình thường mới”, các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật đóng trên địa bàn Hà Nội đồng loạt “bật công tắc” hoạt động trở lại. Có thể nói, chưa bao giờ sân khấu Thủ đô lại bùng nổ nhiều tác phẩm mới và hoạt động sôi nổi như thời điểm này.
Khởi sắc từ cách dàn dựng, thử nghiệm đột phá
Năm nay, sự ra đời của các tác phẩm là quá trình giới nghề phải “thai nghén” rất dài để chờ dịch Covid-19 qua đi, chính vì vậy mà những sáng tạo ấy được làm kỹ lưỡng hơn, đầu tư thời gian và kinh phí cũng nhiều hơn. Trong số các tác phẩm mới được dàn dựng ra mắt vào dịp tháng 10 này có vở nhạc kịch Trại hoa vàng được chuyển thể từ tác phẩm nổi tiếng cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, do Nhà hát Tuổi Trẻ thực hiện, vừa ra mắt đã khuấy đảo sân khấu Thủ đô, đặc biệt là những chàng trai, cô gái đang ở độ tuổi mới lớn. Trại hoa vàng đã mang tới một hình thức thể hiện sân khấu mới lạ, hấp dẫn cho giới trẻ với không gian tràn ngập màu sắc rực rỡ, lung linh hoa lá, bên cạnh đó là sự trẻ trung, sôi động của âm nhạc và vũ đạo.
Vở múa rối Thân phận nàng Kiều của Nhà hát Múa rối VN luôn đông kín khán giả, nhất là trong đợt biểu diễn chào mừng Ngày phụ nữ Việt Nam 20.10 vừa qua. Vở diễn đã đoạt nhiều giải thưởng cao tại Liên hoan Quốc tế sân khấu thử nghiệm 2019 như HCV cho vở diễn xuất sắc, Giải đạo diễn xuất sắc, Giải họa sĩ tạo hình xuất sắc cùng nhiều huy chương cho cá nhân diễn viên. Những sáng tạo mang tính đột phá của vở rối đã khiến khán giả xem phải trầm trồ tán thưởng bởi đã khắc họa hình tượng từng nhân vật trong nguyên tác văn học một cách vô cùng sinh động và khác biệt. Mọi tình tiết, cảnh trítrong Thân phận nàng Kiều được xử lý bằng các mảng miếng, trò diễn hấp dẫn, vừa tiếp nối được truyền thống vừa mang hơi thở nghệ thuật đương đại.
Liên hoan Sân khấu Thủ đô vừa qua đã trao hai giải Vàng cho Bạch đằng liễu của đoàn kịch Lucteam và Người tốt nhà số 5 của Nhà hát Kịch VN. Hai đạo diễn NSƯT Trần Lực và Tạ Tuấn Minh đã thực sự khiến đồng nghiệp “tâm phục khẩu phục” khi cùng lên bậc danh dự nhận giải Đạo diễn xuất sắc với những tìm tòi sáng tạo bứt phá đáng ghi nhận.

Vở Bạch đàn liễu của Đoàn kịch Lucteam

Đặc biệt, Cây gậy thần (Chử Đồng Tử và Tiên Dung), vở diễn đầu tiên trong lịch sử sân khấu kết hợp giữa nghệ thuật cải lương và xiếc, đã khởi động, hứa hẹn trở thành “bom tấn” của sân khấu Thủ đô với sự tham gia của một ê kíp sáng tạo sáng giá, đặc biệt là kịch bản của cố tác giả Hoàng Luyện, giải thưởng Nhà nước về VHNT, hai NSND Triệu Trung Kiên và Tống Toàn Thắng đồng đạo diễn. Kỳ vọng của Nhà hát Cải lương VN và Liên đoàn Xiếc VN ở tác phẩm này là muốn tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc kết hợp với những thử nghiệm mới để thu hút công chúng đến với sân khấu...
Nghệ thuật muốn tồn tại, phải sáng đèn…
Tất cả các nhà hát trực thuộc Bộ VHTTDL đã đồng loạt “ra quân” tại các điểm diễn của Thủ đô. Dù phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng sân khấu phía Bắc đang cho thấy sự trở lại với một sức bật mới sau khoảng thời gian ảnh hưởng bởi Covid-19. Giám đốc Nhà hát Tuổi Trẻ, NSƯT Phạm Chí Trung chia sẻ: “Tôi mừng vì các bạn diễn viên trẻ trong hoàn cảnh khó khăn vẫn kiên trì bám nghề, yêu nghề. Chính vì thế, Nhà hát phải có trách nhiệm bật sáng lên những ngọn đèn sân khấu. Tuy số lượng khán giả có phần chững lại nhưng nhờ chủ trương hỗ trợ kinh phí của Bộ và sự tham gia của các nhà tài trợ, nhiều chương trình đã tổ chức biểu diễn miễn phí để kéo khán giả trở lại thói quen xem nghệ thuật”. Theo ông, hiện nay trong số hơn một trăm diễn viên đang làm việc cho Nhà hát Tuổi Trẻ thì có tới 80 người là diễn viên trẻ và họ đều rất tự tin đảm nhận các vai chính. Rất đơn giản, nhân vật trung tâm của các vở kịch đều là những người trẻ, đồng nghĩa người được chọn sắm vai cũng phải trẻ.
Số lượng người xem và doanh thu từ bán vé ở nhiều sân khấu giảm sút cũng là điều khiến các đơn vị phải tính toán, cân nhắc. Có lẽ vì vậy mà các nhà hát như Nhà hát Múa rối VN, Liên đoàn Xiếc VN đã đều hạ giá vé thấp hơn rất nhiều so với giá thông thường để thu hút khán giả, đặc biệt các em thiếu nhi trong dịp hè và trung thu vừa qua.

Trại hoa vàng của Nhà hát Tuổi Trẻ

“Sáng đèn” trong giai đoạn này, khó khăn là điều mà các nghệ sĩ đã lường trước. NSƯT Trần Lực, Trưởng đoàn kịch Lucteam chia sẻ: “Dịch bệnh khiến sân khấu càng khó khăn hơn bởi lâu nay đã rất vất vả trong việc cạnh tranh khán giả với các loại hình nghệ thuật giải trí khác. Chỉ có nghệ sĩ mới giải quyết được vấn đề này bằng cách tự làm mới mình để tiếp cận khán giả. Điện ảnh, truyền hình Việt Nam đã thay đổi và đã có những thành công; sân khấu cũng phải thế, đừng để khán giả thấy sân khấu tụt lại phía sau... xa quá”. NSND Triệu Trung Kiên, quyền Giám đốc Nhà hát Cải lương VN cho biết: “Các nghệ sĩ vẫn không ngừng luyện tập để vừa giữ phong độ, vừa sẵn sàng đóng góp vào công cuộc khôi phục cuộc sống. Việc “góp gạo thổi cơm chung” giữa Nhà hát Cải lương VN và Liên đoàn Xiếc VN trong vở diễn Cây gậy thần nhằm tạo đột phá cho sân khấu. Bởi, kéo được khán giả đến với mình lúc này chỉ có thể là các tác phẩm chất lượng, đặc sắc”.
Cùng với sự nỗ lực của cá nhân nghệ sĩ và từng đơn vị nghệ thuật thì Bộ VHTTDL, Cục Nghệ thuật biểu diễn, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cũng đã tổ chức và sẽ tiếp tục tạo những sân chơi cho sân khấu như các cuộc thi, liên hoan, chương trình nghệ thuật biểu diễn vào các ngày lễ kỷ niệm của đất nước… tạo điều kiện thuận lợi nhất cho giới nghệ sĩ nuôi “lửa nghề” và kéo khán giả trở lại với thói quen xem biểu diễn tại nhà hát.

 
                                                                                                                        Theo Báo Văn hóa